Türkiye Cumhuriyeti

Viyana Büyükelçiliği

Büyükelçilik Duyurusu

3201 Sayılı “yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlik Bakımından Değerlendirilmesi Hakkındaki Kanun”un Bazı Maddelerinin Yeniden Düzenlenmesi , 25.05.2011

T.C. VİYANA BÜYÜKELÇİLİĞİ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK MÜŞAVİRLİĞİ DUYURUSU

Bilindiği üzere, 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Yasa,  3201 sayılı “Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlik Bakımından Değerlendirilmesi Hakkındaki Kanun”un bazı maddelerini yeniden düzenlemiştir.   

Buna Göre, yurtdışı hizmet borçlanmasına ait süreler, 5510 sayılı Kanuna göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde; Türkiye’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık/hizmet süresi olarak kabul edilecektir.   

Bununla birlikte; sosyal güvenlik kanunlarına göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında geçen sürelerle çakışan yurtdışı sürelerinin de borçlandırılmasına imkan bulunmamaktadır.   

Bu durumda, Kanuna göre borçlandırılacak yabancı ülkelerdeki çalışmalarla çakışan ülkemizdeki pirim ödeme sürelerinden hangisinin iptal edileceği, hangisinin geçerli sayılacağının belirlenmesinde uygulanacak kurallar açıklanmıştır. Burada esas alınan temel unsur, daimi ikamet yeri olan ülkenin Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olup olmadığıdır. 

Ülkemiz ile Avusturya arasında böyle bir sözleşme mevcuttur. Bu durumda, 
  1. Avusturya’daki hizmet  süreleri  ile ülkemizdeki prim ödeme sürelerinin çakışması halinde, ülkemizdeki prim ödeme süreleri iptal edilecek ve yurtdışı çalışma süreleri talep halinde borçlandırılacaktır. 
  2. Avusturya’da işsiz veya ev kadını olarak  geçen  sürelerin ülkemizdeki prim ödeme süreleri ile çakışması durumunda, bu süreler iptal edilmeyecek, ancak bu sürelerle çakışan yurtdışı süreleri yeniden borçlandırılmayacaktır. 
  3. Türkiye’deki sosyal güvenlik kanunlarına göre yurtiçinde isteğe bağlı sigortaya prim ödenen sürelerde, sözleşmesiz ülkelerde geçen sigortalılık veya ev kadını olarak geçen süreler borçlandırılmayacaktır. 
  4. Avusturya çalışma süreleri ile ülkemizdeki isteğe bağlı sigortaya prim ödenen sürelerin çakışması halinde, isteğe bağlı sigortalılık süreleri iptal edilecek ve yurtdışı süreleri talep halinde borçlandırtacaktır. Ancak, Avusturya’da ev kadını olarak geçen süreler ile ülkemizdeki isteğe bağlı sigortaya tabi sürelerin çakışması halinde ise, isteğe bağlı sigorta geçerli kabul edilecek ve bu sürelerdeki yurtdışında geçen ev kadınlığı süreleri borçlandırılmayacaktır.   
Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait sürelerin, 5510 sayılı Kanuna göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde ise; Türkiye’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık/hizmet süresi  olarak kabul edilecektir.    

Bu itibarla Avusturya’da sigortalılıkları devam ederken, izinli oldukları sürelerde ülkemizde kısa süreli çalışan vatandaşlarımızın bu çalışmaları aynı sürede Avusturya’da sigortalılıkları devam ettiğinden iptal edilmektedir.   

Bu şekilde iptal edilen yurtiçi çalışmalarına göre Kanunun 4/1(a) kapsamında yapılan yurtdışı borçlanmaları da iptal edilerek borçlanmaları 4/1/(b) kapsamında değerlendirilmektedir.